'Ik herken mezelf in mijn zoontje: hij is net zo gevoelig'

Timo (2 jaar) huilt veel en kan ineens driftig worden. Het speelgoed vliegt dan door de kamer. Troosten lukt niet, maar zelfstandig kalmeren evenmin. Hij wil voortdurend dichtbij zijn ouders zijn.  Moeder Anne klopt aan bij Youz voor hulp. Samen met haar behandelaar, systeemtherapeut Carole, vertelt ze hoe het hele gezin ondersteund wordt. “We zijn nu veerkrachtiger, zodat we niet volledig overstromen.”

Timo was vanaf het begin een huilbaby, dag en nacht. “Heel heftig”, zegt Anne, als ze uitlegt waarom ze hulp zocht. “We sliepen niet meer dan twee uur per nacht. Hij wilde ook voortdurend bij ons zijn, maar was tegelijkertijd nooit tevreden. In zijn eerste jaar probeerden we van alles. Speelt er medisch iets? Een slaapprobleem misschien? We kwamen maar niet verder. Via het Expertisecentrum Jonge Kind (EJK) kwamen we uit bij het ziekenhuis. Die verwees ons door naar Youz. Toen was Timo al bijna twee jaar.”

De eerste stap: de intake

De eerste stap was de intake, die bestaat uit twee sessies. Behandelaar Carole legt uit: “We zagen een sensitief en pienter jongetje, dat meer wilde dan hij op dat moment kon. Dat uitte zich in veel zeurend huilen. Timo kan zijn eigen emoties niet reguleren, maar staat ook niet toe dat de ouders dit doen. Dat maakt het voor iedereen in het gezin zwaar.”

Om Timo in de eigen omgeving te observeren, komt een gezinsbehandelaar aan huis. Dit helpt de ouders inzien hoe het gedrag van Timo tot uiting komt in het dagelijks leven. In de behandeling wordt niet alleen gekeken naar het kind, maar ook naar de ouders en de dynamiek binnen het gezin. Carole: “We hebben eerst onderzocht welke geschiedenis, overtuigingen en patronen Anne en haar partner met zich mee dragen. Die ‘rugzak’ heeft namelijk invloed op het ouderschap of de partnerrelatie. Binnen de behandeling is altijd voor beide kanten, ouders en kind, aandacht geweest.” 

‘Hij heeft het ook moeilijk met zichzelf’

Het kan confronterend zijn om jezelf zo onder de loep te nemen, zeker wanneer je aanklopt voor je zoontje. “Zo heb ik het nooit ervaren”, zegt Anne. “Ik ben zelf altijd bezig geweest met mijn eigen ontwikkeling. Ik was als kind ook gevoelig  en voelde me daarin niet altijd begrepen. Dat heeft me gevormd als ouder. Door de gesprekken met Carole besef ik dat Timo op mij lijkt: hij is gevoelig en heeft behoefte aan verbinding. Het is geen machtsspel. Ik zie nu ook dat hij het moeilijk heeft met zichzelf. Met dat inzicht kan ik meer verdragen.”

Ook Carole ziet overeenkomsten tussen moeder en zoon. Ze wendt zich tot Anne: “Net als Timo was jij vroeger al een snelle denker”, zegt ze. “Dit werd niet echt gezien en dat gaf jou onrust. We weten nu dat daar een grote behoefte aan controle uit voortkwam. Dat patroon kwam naar boven in je ouderschap. Je wilde de situatie meteen oplossen: altijd alles goed willen doen. Dit patroon is langzaam veranderd en nu komt het besef: dit jochie heeft me nodig.”

Anne: “Klopt. Ik begrijp dat het soms genoeg is om er gewoon ‘te zijn’. Ik hoef niet altijd meteen in actie te schieten, als ik maar bij hem ben. Klinkt simpel, maar dat moest ik echt leren.”

Samen sterker

De gesprekken met Carole hielpen ook om Anne en haar partner dichter bij elkaar te brengen. Ze begrijpen elkaar beter, wat het makkelijker maakt om de stressvolle momenten samen te verdragen. Daarnaast moesten ze ook praktische keuzes maken. Anne: “We leefden tien levens in één. Dat hebben we teruggeschroefd. Nu er minder verplichtingen zijn, kunnen we kalmer blijven in pittige tijden. Er is ruimte om samen te genieten van goede momenten.”

Alle lagen afpellen als een ui

Naarmate de behandeling vordert en de ouders hun eigen patronen onder ogen komen, krijgt Carole het gedrag van Timo zelf beter in beeld.  “Om tot de kern te komen hebben we alle lagen afgepeld, zoals bij een ui”, zegt ze. “Denk aan de invloed van kindfactoren, zoals de persoonlijkheid en intelligentie van Timo, maar ook de patronen en ervaringen van de ouders. Nu gaat het bij vlagen beter, maar we zijn er nog niet. Daarom blijven we op dit spoor doorgaan en het gezin ondersteunen.”

Eindelijk begrepen bij Youz

Na een lange zoektocht voelen Anne en haar partner zich eindelijk gehoord. “Bij de huisarts voelde ik me vaak niet serieus genomen”, zegt Anne. “We kregen opmerkingen als: ‘Baby’s huilen nu eenmaal.’  Gelukkig gaven we niet op. Mijn tip aan ouders is: blijf vragen stellen en kom op voor jezelf en je gezin. Sinds we bij Youz zijn, voelen we ons eindelijk begrepen.” 

Carole: “Wat Anne zegt, horen we vaker. Ouders die zó hun best doen, maar tegen muren aanlopen. Juist daarom betrekken we ze bij de behandeling.”

Systemisch werken

Vooral bij Infant Mental Health (IMH) is de rol van ouders onmisbaar. IMH is gespecialiseerde zorg voor kinderen van 0 tot 6 jaar. Samen onderzoeken we welke patronen, overtuigingen of trauma’s ouders meenemen in de opvoeding. Maar we kijken ook naar andere invloeden uit de omgeving. Systemisch werken noemen we dat. 

*De namen van moeder Anne en zoon Timo zijn om privacy redenen gefingeerd. De echte namen zijn bekend bij de redactie.