13 oktober 2026

Eye-tracker helpt onderzoek naar diagnostiek bij kinderen met een LVB

Een bijzonder apparaat dat oogbewegingen nauwkeurig in kaart brengt, kan mogelijk bijdragen aan betere psychiatrische diagnostiek bij kinderen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Dankzij een donatie van Kiwanis Den Haag kan De Banjaard ambulant Den Haag de eye-tracker inzetten voor wetenschappelijk onderzoek.

Op 29 september kreeg het team van De Banjaard ambulant Den Haag (een TOPGGz-afdeling binnen Youz) bezoek van een afvaardiging van Kiwanis Den Haag. Tijdens deze bijeenkomst demonstreerde het team de eye-tracker. De bezoekers konden het apparaat ook zelf uitproberen als ‘proefpersoon’. Ze waren enthousiast over de mogelijkheden en de mogelijke betekenis voor kinderen en jongeren met kwetsbaarheden in hun mentale gezondheid en mogelijkheden.

Kiwanis maakte met een gulle donatie de aanschaf van de eye-tracker voor De Banjaard mogelijk. Daar zijn we de organisatie dankbaar voor.

Wat vertelt de manier waarop iemand kijkt?

Een eye-tracker is een apparaat dat nauwkeurig de oogbewegingen in kaart brengt terwijl iemand naar een beeldscherm kijkt. Vanuit de Academische Werkplaats Affect-us, verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is recent een onderzoek gestart naar de mogelijkheid om eye-tracking in te zetten als hulpmiddel bij psychiatrische diagnostiek bij kinderen met een LVB.

Uit wetenschappelijk onderzoek van de afgelopen jaren is al gebleken dat volwassenen met autisme of een posttraumatische stressstoornis andere kijkpatronen laten zien dan volwassenen zonder psychiatrische problematiek. Zo richten zij hun aandacht op andere onderdelen van afbeeldingen, kijken ze langer naar bepaalde details en kunnen afwijkingen in de pupilgrootte zichtbaar zijn. De pupilgrootte geeft onder meer informatie over de mate van spanning.

Bij kinderen met een LVB is nog geen wetenschappelijk onderzoek met behulp van eye-tracking gedaan. De Banjaard gaat deze techniek daarom onderzoeken bij deze doelgroep. De inzet van eye-tracking voor mogelijke diagnostiek en/of evaluatie van behandeling bij kinderen met een LVB is wereldwijd uniek.

Onderzoek naar gehechtheid en vertrouwen

Vorig jaar startte vanuit De Banjaard een promotieonderzoek naar gehechtheid en epistemisch vertrouwen bij kinderen met een LVB. Epistemisch vertrouwen gaat over de mate waarin iemand informatie van anderen als betrouwbaar en relevant kan beschouwen. In samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam wordt binnen dit promotieonderzoek ook onderzocht of kinderen met problemen op het gebied van gehechtheid en vertrouwen andere kijkpatronen laten zien dan kinderen zonder psychiatrische problematiek. Dit onderzoek is een eerste stap naar een mogelijke toepassing van eye-tracking als hulpmiddel bij de diagnostiek van problematische gehechtheid.

Mogelijk minder belastende diagnostiek

Voor kinderen met een LVB zou eye-tracking in de toekomst een minder belastende manier van diagnostiek kunnen betekenen. Ook kan de techniek mogelijk een objectievere maat opleveren voor het beoordelen van uitkomsten. Een belangrijk kenmerk van deze methode is dat er geen taal nodig is. Juist dat maakt het onderzoek bijzonder en uniek. Met de eye-tracker onderzoekt De Banjaard samen met de Vrije Universiteit Amsterdam hoe deze techniek in de toekomst mogelijk kan bijdragen aan de diagnostiek en behandeling van kinderen met een LVB.

 

Betrokken bij het onderzoek en de demonstratie:

  • Prof. dr. P.S. Sterkenburg (Paula), Vrije Universiteit Amsterdam / Affect-us / hoogleraar verbonden aan TOPGGz De Banjaard ambulant Den Haag

  • Mitchel Mesker, PhD, Vrije Universiteit Amsterdam, samenwerkend met Youz/De Banjaard ambulant Den Haag

  • Elsien Hofstra, PhD, Vrije Universiteit Amsterdam, klinisch psycholoog en promovendus Youz/De Banjaard ambulant Den Haag

  • Dara Tukker, bedrijfsvoerder Youz/De Banjaard ambulant Den Haag

  • Corine van Vliet, kinder- en jeugdpsychiater, manager zorg en boegbeeld TOPGGz Youz/De Banjaard ambulant Den Haag