
Samen naast gezinnen staan in de Rotterdamse wijkteams
Een jongere die na een ongeluk niet meer naar buiten durft. Ouders die geen grip meer hebben op het gedrag van hun kind. Of een gezin waarbij op meerdere gebieden problemen spelen. Wat is er aan de hand en welke hulp is nodig?
In de Rotterdamse wijkteams zoeken professionals van verschillende organisaties samen naar antwoorden. Ook Youz is vanaf het begin betrokken. Onze collega's brengen kennis van psychische problemen bij jongeren mee. Ze helpen niet alleen om problemen eerder te herkennen, maar bieden ook zelf onderzoek en behandeling. Zo krijgen jongeren hulp dichtbij, op een plek die past bij hun situatie.
Eén gezin, verschillende expertises
In een wijkteam werken professionals met verschillende achtergronden, zoals jeugd- en gezinscoaches, maatschappelijk werkers en professionals uit de jeugd-ggz. Ook werken ze samen met partners zoals huisartsen, scholen en het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).
Die brede blik is belangrijk. Problemen van een jongere hebben vaak ook te maken met wat er thuis of op school speelt. Door de verschillende expertises te combineren, ontstaat een completer beeld van wat een gezin nodig heeft.
Aniek, manager zorg bij Youz, ziet daarin een belangrijke meerwaarde: “Als je binnen één organisatie werkt, kijk je al snel vanuit die organisatie naar een gezin. In een wijkteam krijg je het hele gezin en de verschillende leefgebieden veel beter in beeld. Je leert ook als ggz-professional breder kijken. Het één kan vaak niet zonder het ander.”
Samen sneller zien wat nodig is
Tessa werkt als basispsycholoog in een wijkteam. Fatima is GZ-psycholoog en maakt deel uit van het expertiseteam dat de wijkteams ondersteunt. Zij helpen om psychische problemen bij jongeren te herkennen en te bepalen welke behandeling nodig is.
Tessa ziet de waarde van dichtbij werken. Ze kan bij gezinnen thuis afspreken en contact hebben met school. Zo krijgt ze een beter beeld van wat er in het dagelijks leven speelt.
Een jongere die door een ingrijpende gebeurtenis angstig was geworden en daardoor steeds minder naar buiten ging, is daar een voorbeeld van. Ook thuis en op school waren er zorgen. Via de huisarts kwam de jongere bij het wijkteam terecht. Tessa kon samen met een collega snel passende hulp bieden. Met een behandeling op maat lukte het de jongere stap voor stap om het dagelijks leven weer op te pakken en naar school te gaan.
Niet altijd is specialistische zorg nodig
Niet iedere jongere met psychische klachten heeft een behandeling bij een specialistische polikliniek nodig. Binnen de wijkteams kunnen jeugd-ggz-professionals ook zelf onderzoek doen en behandelen, bijvoorbeeld met cognitieve gedragstherapie of EMDR.
Thomas, wijkteamleider van wijkteam Kralingen-Crooswijk, ziet de meerwaarde van deze samenwerking:
“De specialistische kennis van de jeugd-ggz is van grote waarde binnen het wijkteam. Door onze kennis en expertise te bundelen, krijgen we een beter beeld van wat er speelt bij een kind en binnen het gezin, en kunnen we samen bepalen welke ondersteuning nodig is. Met behulp van de jeugd-ggz kunnen we vaker hulp bieden vanuit het wijkteam zelf en voorkomen we onnodige doorverwijzingen naar specialistische hulp. Wanneer specialistische hulp toch nodig is, kijken we samen welke ondersteuning het beste aansluit bij de situatie en behoeften van het kind en het gezin.”
Verder kijken dan gedrag
Ook bij gedragsproblemen is het belangrijk om verder te kijken dan wat je ziet. Fatima vertelt over een jongen die loog, stal en zich niet aan afspraken hield. Zijn ouders hadden geen grip meer op de situatie. Na onderzoek adviseerde Fatima Multi Dimensionele Familie Therapie (MDFT). Bij deze behandeling worden ook de ouders en de omgeving betrokken.
De behandeling sloeg aan en het gezin kwam weer dichter bij elkaar. Specialistische kennis helpt om beter te begrijpen wat er achter gedrag zit en welke hulp past.
Samenwerken aan passende hulp
Soms heeft een jongere meer hulp nodig dan het wijkteam zelf kan bieden. Dan wordt samen met het gezin gekeken welke specialistische hulp passend is. De wijkteams werken hiervoor samen met verschillende jeugdhulpaanbieders, waaronder Youz. Voor alle aanbieders gelden dezelfde afspraken en procedures voor de toegang tot specialistische hulp.
Jaap, manager bedrijfsvoering bij Youz, is vanaf het begin betrokken bij de samenwerking. “We zitten er vanaf 2015 in. De rol van de jeugd-ggz is in de loop van de jaren prominenter geworden.”
Er zijn ook punten die beter kunnen. Tessa en Fatima zien bijvoorbeeld dat een gezin soms verschillende stappen doorloopt voordat duidelijk is welke hulp nodig is. Als later blijkt dat specialistische ggz nodig is, kan opnieuw een wachttijd ontstaan. Door de kennis van de jeugd-ggz eerder te betrekken bij het bespreken van aanmeldingen, kan sneller duidelijk worden welke ondersteuning passend is.
Naast het gezin staan
Voor Tessa begint goede hulp met luisteren. Sommige gezinnen komen met spanning of een verkeerd beeld bij het wijkteam binnen. Daarom vindt ze het belangrijk dat ouders en jongeren hun verhaal kunnen doen en zich niet beoordeeld voelen. “Wij willen naast een gezin staan, niet tegenover een gezin. Het gaat om samenwerking”, zegt ze.
Door kennis te delen en samen naar een gezin te kijken, kunnen professionals beter bepalen welke hulp nodig is. Zo staan ze samen naast jongeren en hun gezinnen.