Neuropsycholoog Nienke creëerde haar droombaan op de Groene GGZ-locatie van Youz

In haar dagelijks leven zet ze zich al in voor het behoud van natuur en een gezonde leefomgeving. Die drang werd nog groter na de geboorte van haar derde kind. “Het is zo belangrijk om goed te zorgen voor de wereld waarin onze kinderen opgroeien. Waarom zou ik alle uren die ik besteed aan mijn werk, niet ook benutten voor dát doel?” Naast haar werk als psycholoog bij de Zilvermeeuw, een klinische afdeling in Den Haag, werkt ze drie dagen per week aan Green Placemaking, een concept dat ze zelf heeft ontwikkeld. Het doel: groen creëren als basisingrediënt voor behandelingen in de ggz.

Met de paplepel ingegoten

Dat ze zelf kansen ziet en daar werk van maakt, kreeg ze al van huis uit mee. Thuis zag Nienke hoe haar vader, aanvankelijk werkzaam bij een groot technologiebedrijf, een team om zich heen verzamelde om nieuwe producten, zoals laadpalen voor elektrische auto’s, op de markt te brengen. Ondernemen en zelf het heft in eigen handen nemen, kreeg Nienke dus al vroeg mee, evenals het belang van duurzaamheid. “Het was voor mijn ouders heel normaal om verder te kijken dan je eigen hachje”, zegt ze. “Dat betekent dus ook: goed zorgen voor de planeet. Ik zie dat als de belangrijkste opgave van deze tijd.”

Groen verbindt

Dat bereik je volgens Nienke door samen op te trekken en de krachten te bundelen. Een voorbeeld is het vergroenen van het speelpleintje voor de deur. Het begon met polsen bij de buren of zij hier ook wat voor voelden. Al snel kreeg Nienke het balletje aan het rollen: van het optrommelen van een groepje afgevaardigden uit de buurt tot pitchen van ideeën aan een architect en het vinden van een uitvoerder. Een voorbeeld van hoe het initiatief nemen haar tweede natuur is. 

“Zo’n groene speelplaats heeft een positief effect op het welzijn en niet alleen van de kinderen”, vertelt Nienke. “Zo komt de crèche uit de buurt hier nu ook om te spelen en steeds meer mensen gebruiken het wormenhotel. Ook zijn er wekelijks straatborrels. Het verbindt en dat vind ik zo mooi. Buurvrouw Toos van in de tachtig is nu vrienden met kleine Ole van vier, omdat ze samen de bladeren opruimen.”

Kruisbestuiving: werken met jongeren en de natuur

Dit kan ook op veel grotere schaal, dacht Nienke. En waarom niet in combinatie met de ggz? “Dat is de reden dat ik bij Youz ben gaan werken. Ik wist dat hier een Groene GGZ-locatie zat. Ik hoopte hier een mooie kruisbestuiving te creëren en dat is inmiddels gelukt.”

Zo ontwikkelde Nienke het concept Green Placemaking, dat bij Youz vaste voet aan de grond kreeg, mede dankzij steun van de Groene GGZ en IVN. Met deze methode zetten jongeren zich in om hun omgeving, zoals een schoolplein of het terrein van de kliniek, te vergroenen.  

Dat is meer dan enkel plantjes in de aarde zetten, vertelt ze. “We leren de jongeren over de invloed die natuur heeft op je gemoedstoestand en werken bewust en onbewust aan executieve functies, zoals emotieregulatie. Ook doorlopen we alle stappen, die ik ook destijds heb gevolgd bij het speelplaatsje in mijn eigen buurt. Een nieuw ontwerp maken, dit pitchen aan omwonenden en financiering regelen. Juist dat proces zorgt ervoor dat de kinderen zich wortelen. Ze voelen een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor dit stukje groen en blijven daar naar terugkeren. Hoe mooi zou het zijn als ze over aantal jaar voorbij lopen en nog altijd de bomen zien, die ze zelf hebben geplant?”

Van versteend naar vergroend speelplein

De eerste pilot van een behandelmethode met Green Placemaking, die draaide op OBS Jan Ligthart in Den Haag, loopt bijna ten einde. Het versteende schoolplein op het dak van een parkeergarage heeft straks een zachte ondergrond van kunstgras, een moestuin, en houten speeltoestellen met een hoog hutje tussen nieuwe bomen.  Want een echte boom met boomhut? Dát bleek lastig op een dak. 

“Ik merkte dat de kinderen het fijn vonden om hier onderdeel van te zijn”, zegt Nienke. “Vaak voelt het gênant als je door de psycholoog uit de klas wordt gehaald. Dat stigma was nu helemaal weg; ze waren het Green Team. Daar lag voor hen de focus. Ik zag ook dat ze inmiddels gewend zijn aan emotieregulatie en de taal die daarbij hoort. De dagvoorzitter, die de sfeer bepaalt en zorgt dat iedereen zijn zegje kan doen, moet ‘groen’ zijn. Dat betekent: rustig en kalm. De kinderen roepen bij de start van de les direct dat ze al ‘groen’ zijn. Of wijzen een ander erop dat die toch echt nog ‘oranje’ is.” 

Opschalen: nut voor collega, cliënt en natuur

De volgende stap is een kant-en-klare methode ontwikkelen voor op schoolpleinen, klinieken of door FACT-teams. “Ik ga vanaf deze zomer trainingen geven aan collega’s van de Zilvermeeuw en Inktvis, twee andere klinische afdelingen in Den Haag. Door het project op te schalen, helpen we niet alleen meer kinderen en jongeren. Maar óók collega’s die, net als ik, zoeken naar een groter doel in hun dagelijks werk: het verduurzamen van onze planeet. En dat is waarom ik nog altijd met een glimlach naar mijn werk ga en er met liefde zoveel uren in stop. ”

Het project Green Placemaking van Youz maakt deel uit van de Groene GGZ en wordt mede mogelijk gemaakt door financiering van het ministerie van VWS. Dankzij deze steun kunnen kinderen nu al werken aan hun veerkracht, terwijl de wachtlijsten blijven bestaan.