Van de hulpvraag naar het verhaal erachter
Wanneer ik een gezin ontmoet, ontmoet ik nooit alleen het kind of alleen de hulpvraag. Ik ontmoet een heel systeem, met verschillende verhalen, ervaringen, verwachtingen, zorgen én krachten.
Achter elk gezin en elke situatie zitten meerdere verhalen. Wat speelt er écht? Welke ervaringen nemen ouders mee? Welke verwachtingen hebben zij van elkaar, van hun kind en van de hulpverlening? En misschien nog belangrijker: wat werkt er al?
In mijn gesprekken gebruik ik daarom regelmatig drie eenvoudige vragen:
- Waar sta je nu?
- Wat speelt er op dit moment?
- Waar wil je naartoe?
Deze vragen lijken eenvoudig, maar kunnen een gesprek een heel andere richting geven.
Elkaar zien vanuit een ander perspectief
Laatst vertelde een ouder tijdens een gesprek: "We willen vooral dat het goed gaat op school."
Een heel begrijpelijke wens. Het functioneren van een kind op school kan immers veel zorgen geven. Toch was dat voor mij een uitnodiging om verder te kijken. Ik vroeg door: "Jullie hebben iedere week gesprekken met mij. Is er daarnaast iets wat jullie als ouders graag met elkaar of met mij zouden willen aanpakken? Iets waar jullie in vastlopen of waar jullie meer grip op zouden willen krijgen?"
Langzaam kwamen andere verhalen naar boven. Beide ouders bleken zich regelmatig aan elkaar te ergeren. Wat bleek? Zij beleefden dezelfde situaties heel anders. Ieder vanuit zijn eigen ervaringen, verwachtingen en gevoeligheden. En juist daar ontstond een waardevol gesprek.
"Ik wist niet dat dit jou zo raakte."
- "Als ik dat had geweten, had ik je kunnen helpen."
Op zo'n moment verandert er iets. Niet omdat we een probleem hebben opgelost, maar omdat ouders elkaar ineens vanuit een ander perspectief gaan zien.
Klein inzicht, groot effect
Ik kijk niet alleen naar het gedrag van het kind. Ik wil juist begrijpen wat er tussen mensen gebeurt. Welke patronen ontstaan? Welke kwaliteiten zijn er? Waar raken mensen elkaar kwijt? En waar vinden ze elkaar juist weer?
Kwetsbaarheid speelt daarin een belangrijke rol. Wanneer een ouder durft te zeggen: "Dit raakt mij" of "Hier loop ik tegenaan", ontstaat er ruimte voor de ander om te begrijpen wat er onder het gedrag zit.
En soms leidt dat tot een heel klein inzicht met een groot effect. Een ouder die ontdekt: "Ik reageer eigenlijk vooral vanuit mijn eigen spanning." Of een partner die denkt: "Ik wist helemaal niet dat jij dit van mij nodig had." Het zijn juist momenten waarop beweging kan ontstaan.
Dit is wat ik noem ‘ontmoeten vanuit context’: samen kijken naar wat er speelt, wat er al lukt en waar ruimte ontstaat om iets anders te proberen.
Over Elise Riuné
Elise Riuné is thuisbehandelaar binnen Intensief Ambulant bij Youz in Gouda. Zij ondersteunt gezinnen thuis en kijkt samen met ouders naar wat er achter het gedrag van hun kind kan zitten. Zo ontstaat er ruimte om beter te begrijpen wat het kind nodig heeft en wat kan helpen om meer rust te brengen in de thuissituatie.